23 Takipçi | 0 Takip
Diğer İçeriklerim (241)
Tüm içeriklerim
Takipçilerim (23)
16 08 2004

ÖZALP'te 33 kişinin Kurşuna Dizilmesi

 



Amcam Ahmet Deligöz, askerliğini Jandarma Onbaşısı  olarak yaptığı Van-Özalp kazasında başından geçen 32 kişinin kurşuna dizilmesi hadisesini bana anlatmıştı. Söylediğine göre, hiçbir mahkeme kararı olmadan bir köyden toplanan 32 kişiyi bir derenin kenarında kurşuna dizmişlerdi. Kurşuna dizen askerler arasında amcam Ahmet Deligöz de bulunuyordu. Ben önce buna inanamadım, ancak daha sonra yaptığım araştırmada böyle bir hadisenin CHP döneminde Mustafa Muğlalı isimli Paşa tarafından yapıldığını, daha sonra DP döneminde Meclise de intikal ettiğini öğrendim.

32 KİŞİNİN KURŞUNA DİZİLMESİ
    (30 Temmuz 1943)
Evet, 32 kişi hiçbir karar olmadan, emirleri kanun olan kumandanların emriyle Van’ın Özalp İlçesinde bir şafak vakti kurşuna dizildiler. 
Bu, CHP döneminde, adalet ve hakkaniyet yerine, zulüm ve şahsi  kararların geçerli olduğunu gösteren çok trajik bir olaydı, Bu hadisenin şahidi olarak amcamdan dinlediklerimi anlatmak istiyorum.  

HADİSENİN ASLI
Hadise Van’ın İran hududuna yakın olan Özalp İlçesinde geçer.  İran-Türkiye hududunda bulunan bir köyde oturan Misto isimli bir ağa vardır. İran tarafında oturmasına rağmen Misto Ağa Türk asıllı. Misto Ağa tek kızını Türk tarafındaki bir köye gelin olarak verir.

İran-Türk sınırında devamlı hayvan hırsızlıkları olmaktadır. Misto Ağa’nın da yüzlerce koyunu Türk tarafından gelen hırsızlar tarafından çalınır. Misto Ağa, Van valisine müracaat ederek, koyunlarının bulunmasını ister. Cevap verilmeyince de müracaatını tekrarlar. Yine cevap alamayınca, adamları ile sınırı geçip, Özalp İlçesini basar, bulduğu koyunları alıp-gider.

MAHKEMEDE BERAAT EDİYORLAR
Bu hadise üzerine, Misto Ağa’nın kızının gelin olduğu köyün erkekleri, Ağaya yardım ettikleri iddiası ile tevkif edilip, mahkemeye verilir. Yapılan muhakeme sonunda köylüler beraat edilip, serbest bırakılırlar. 


 
MUSTAFA MUĞLALI PAŞA
 
KURŞUNA DİZME EMRİ VERİYOR     

O bölgenin askeri Komutanı Meşhur Paşalardan Mustafa Muğlalı’dır. Paşa, bu beraat kararına çok kızar ve bu adamların toplanıp, kurşuna dizilmesi için emrindeki Jandarma Komutanına emir verir. Haber, CHP nin Umumi Müfettişi olan Avni Doğan’a intikal ettirilir. Avni Doğan acele Vana gider ve Muğlalı Paşa ile görüşür. Van Valisi Hamit Bey’in de bulunduğu toplantıda Paşa, “ Sizi alakadar etmeyen bir konu” diye Avni Doğan’ ın talebini reddeder.

Bir şafak vakti Jandarmaların köyden topladığı 33 kişiden 32 si Türk-İran hududundaki Çilli gediği olarak bilinen mıntıkadki  dere kenarına götürülerek, üzerlerine piyade tüfekleri ve hafif makinalı tüfeklerle ateş edilmek suretiyle kurşuna dizilmişlerdir. Bu 32 kişinin adları şunlardır:
1. Harapsorik köyünden Hasan oğlu Cellat Uzuntaş
2. Harapsorik köyünden Cellat oğlu Ahmet Uzuntaş
3. Harapsorik köyünden Memi oğlu Ahmet Uyanık
4. Harapsorik köyünden Mehmet oğlu Arap Ali Polat
5. Harapsorik köyünden Timur oğlu Serhenk Özkaplan
6. Harapsorik köyünden Hüseyin oğlu Haydar Akalın
7. Harapsorik köyünden Hüseyin oğlu Ömer Akalın
8. Harapsorik köyünden Timur oğlu Mehmet Özkaplan
9. Harapsorik köyünden Hızır oğlu İsmail Şen
10. Harapsorik köyünden Ali oğlu T atar Gök
11. Harapsorik köyünden Ali oğlu Mısta Ertbaş
12. Harapsorik köyünden Mihi oğlu Beşir Deniz
13. Harapsorik köyünden Cellat oğlu Mustafa Uzuntaş
14. Harapsorik köyünden Yusuf oğlu Aco Çelebi
15. Harapsorik köyünden Aco oğlu Süco Çelebi
16. Milanengiz köyünden Ahmet oğlu Salih Taşçı
17. Milanengiz köyünden Sevinç oğlu ŞOkrü Taşçı
18. Milanengiz köyünden Hızır oğlu Ali
19. Milanengiz köyünden Ali oğlu Mehmet Taşçı
20. Milanengiz köyünden Kuro oğlu Sultan Özay
21. Milanengiz köyünden Osman oğlu İsa
22. Milanengiz köyünden İsmail oğlu Yusuf
23. Milanengiz köyünden Mehmet oğlu Haydar
24. Milanengiz köyünden Muhtar Ali
25. Milanengiz köyünden Ömer oğlu Seydi
26. Milanengiz köyünden Yusuf oğlu Fındı
27. Milanengiz köyünden Ahmet oğlu Memi
28. Milanengiz köyünden İsa oğlu Paşo
29. Milanengiz köyünden Bekir oğlu Kazım
30. Milanengiz köyünden Bekir oğlu Ahmi
31. Milanengiz köyünden Ahmet oğlu Hızır Kon
32. Milanengiz köyünden Kuro oğlu ibrahim Özay


Hadise halktan gizlenir. Köydeki akrabaları ve duyanlar da korkularından hiçbir yere müracaat edemezler.  Kurşuna dizilenler arasında Aydın tarafında askerliğini yapmakta iken, o gün köyüne izinli gelen bir asker de vardır. Askerin Aydındaki birliği, izin tecavüzünden dolayı hakkında Özalp Askerlik Şubesine yazı yazarak, yakalanıp gönderilmesini ister. Özalp Askerlik Şubesi Başkanı olay Albay, Muğlalı Paşa’nın baskısına rağmen durumu Aydın’daki birliğe resmi yazı ile bildirir. Böylece 32 vatandaşın kurşuna dizilme hadisesi resmi kayıtlara geçer

33 KİŞİDEN BİRİ KADIN OLDUĞU İÇİN KURTULUYOR 

Sonradan yapılan soruşturmada 33 kişinin değil, 32 kişinin kurşuna dizilmiş oldukları anlaşılmaktadır, 33. ncü kişi ise, bu kişiler öldürülmeye sevkedilecekleri anda Yüzbaşı Vahdet Yüzgeç'in müdahalesi üzerine, Türk askerinin kadına kurşun atmayacağı gerekçesi ile, serbest bırakılmış olan Mehmet Mısto'nun Türk uyruğundaki kızı Zühre'dir. Durum askeri hiyerarşi içinde Hudut Tabur Kumandanlığından 266. Alay Kumandanlığına ve oradan da Tümen, Kolordu Kumandanlıkları yolu ile ve ayrıca Şükrü Tüter tarafından telefonla 3. Müfettişi Mustafa Muğlalı'ya ve O'nun tarafından da şu tezkere ile Kurmay Başkanlığına bildirilmiştir.  

    Bu vatandaşları kurşuna dizen birliğin içinde Amcam da olduğu için bana doğruları anlatmıştı. Hatta askerin alınmasında onu kurtarmak istediğini, ancak muvaffak olamadığını da söylemişti. Kurşuna dizme hadisesinde de “hiç kimseye bir tek bile kurşun atmadım. Kurşunları boşa sıktım. Vebale girmek istemedim” demişti.

Böyle bir hadisede Devletin anlayışını görmek için şu iki haberi okumak yetiyor:

1- Hadisenin konuşulduğu, ama soruşturulamadığı tek parti döneminde Erzurum'a gelen milli şef İsmet İnönü'nün şöyle söylediği iddia edilir: "Muğlalı Doğu'nun kralıdır. Ben, onun burada bulunması sayesinde rahat uyuyorum."

2- Van Özalp'ta 61 yıl önce 32 kişiyi kurşuna dizerek öldürmekten 12 Nisan 1952'de idam hükmü giyen ve dosyası temyizde iken 11 Aralık 1951'de cezaevinde  ölen dönemin 3. Ordu Müfettişi Orgeneral Mustafa Muğlalı'ya "iade-i itibar" yapılacağı yönünde 28 Şubat 2004'te Genelkurmay Başkanlığı'nca açıklama yapılırken, Özalp Jandarma Sınır Tabur Komutanlığı'na "Orgeneral Mustafa Muğlalı Kışlası" adı verildi

    Bu konuda geniş bilgi almak, özellikle olayı 1958 tarihli Meclis Tahkikat Komisyonu raporundan  öğrenmek isteyenler şu siteye başvurabilirler:    
( TBMM Raporu için bakınız:  http://korsansozluk.com/mustafa+muglali )
ayrıca; ( http://www.savaskarsitlari.org/arsiv.asp?ArsivTipID=6&ArsivSayfaNo=4 )
-

452
0
0
Yorum Yaz